Chia sẻ – Q.Coaching

Nhân sự tuổi trung niên còn lại những gì?

Coach Dương Thuý Quỳnh — Thu, 18 Nov 2021 04:20:27 +0000

Có anh chị nào trong độ tuổi trung niên (40-55 tuổi) có suy nghĩ này giống mình không? Đó là: giá trị của các nhân sự tuổi trung niên nằm ở đâu trong các doanh nghiệp, tổ chức…Liệu kinh nghiệm có còn là một yếu tố quan trọng nữa không khi các doanh nghiệp chấp nhận rủi ro cho phép để thực hiện các thử nghiệm mới? Liệu “sống lâu lên lão làng” có tiếp tục được chấp nhận khi các doanh nghiệp ngày càng cởi mở với mô hình phẳng, ít các lớp lang báo cáo chồng chéo? Liệu có một công việc ổn định bao nhiêu năm có tiếp tục là tấm khiên bảo vệ nhân sự tuổi trung niên khỏi sự đào thải khi giờ đây trong thế giới VUCA và Covid, ai cũng có thể bị cắt giảm, ai cũng có thể bị thay thế, thậm chí bị sa thải nhanh trong chớp mắt? Liệu có phải ai đến tuổi trung niên cũng có thể trở thành cố vấn, khai vấn hay tư vấn. Nhân sự trung niên còn lại những gì?

Câu hỏi này chẳng có thể dễ dàng có được câu trả lời nhưng vẫn phải hỏi. Đương nhiên chính các nhân sự tuổi trung niên sẽ phải trả lời. Nhưng doanh nghiệp hay tổ chức cũng không thể đứng ngoài cuộc. Nhân sự tuổi trung niên sẽ tự tạo ra các cơ hội nào cho chính mình? Doanh nghiệp, tổ chức sẽ cởi mở thảo luận về những cơ hội này như thế nào?

Mình may mắn nhận được sự ủng hộ của tổ chức nơi mình đang làm việc trong việc tìm ra giá trị mới cộng thêm vào các giá trị đang có. Nhưng có lẽ chính bởi vì thế mà mình luôn đau đáu về câu hỏi đặt ra ở đầu post này. Mình luôn có sự đồng cảm đặc biệt với các anh chị nhân sự tuổi trung niên.

Post được viết nhân một ngày phải thức đến 2h sáng giờ Việt Nam để học một chương trình của Mỹ về Coaching.

Những gì đưa bạn đến đây chưa chắc sẽ đưa bạn đi xa hơn

Coach Dương Thuý Quỳnh — Wed, 17 Nov 2021 07:27:56 +0000

Khách hàng của mình là CEO khá trẻ của một tập đoàn lớn. Mình đang coach bạn về xây dựng và nuôi dưỡng các mối quan hệ chuyên nghiệp bên ngoài doanh nghiệp của bạn. Mình có hỏi bạn một câu: Phải chăng để đạt được vị trí hiện tại, các mối quan hệ chuyên nghiệp này không đóng vai trò quan trọng đối với em nên trước kia em chưa đặt trọng tâm để thực hiện? Bạn trả lời: Không phải chị ạ, mà bởi vì những gì đưa em đến đây chưa chắc đã đưa em thành công trong chặng đường tiếp theo. Do vậy, em muốn được coach trong lĩnh vực này, một lĩnh vực mà em chưa giỏi, chưa chú tâm để làm và bây giờ em sẽ làm.

Mình thấy thú vị quá vì lại có cơ hội được học hỏi thêm từ tư duy mở của một người thành công. Mình nghĩ bạn nói đúng: những gì đã khiến mình thành công chưa chắc sẽ giúp mình trong tương lai. Đừng ngủ quên trên thành công mà hãy cởi mở để liên tục học hỏi và tiếp tục thành công!

Hãy chia sẻ cảm xúc bạn nhé!

Coach Dương Thuý Quỳnh — Mon, 08 Nov 2021 05:06:10 +0000

Sáng qua mình đọc được bài báo nói về Bubba Watson, một vận động viên golf chuyên nghiệp người Mỹ đã chia sẻ câu chuyện đời mình, trong đó có chi tiết anh bị giảm cân nghiêm trọng mà không rõ nguyên nhân. Sau này, khi đi gặp bác sỹ tâm lý, anh mới được biết lý do giảm cân liên quan đến sự đau buồn của anh trước cái chết của bố mình. Sau khi đã phát hiện ra nguyên nhân, anh liền tăng cân trở lại. “Chia sẻ cũng là cách trút bỏ gánh nặng tinh thần. Giờ đây, tôi sẵn lòng nói ra mọi ưu tư để cả thế giới biết. Tôi viết sách cũng để giúp mọi người qua câu chuyện riêng”.

Trong tập phim của “Bác sĩ tài ba – The Good Doctor”, nhân vật Viện trưởng của bệnh viện St. Bonaventure, bác sĩ Aaron Glassman, vì Covid-19 nên phải cách ly tại nhà và không được đến bệnh viện để khám, chữa bệnh. Sự chán nản đó khiến ông luôn cáu kỉnh với vọ và không khí trong gia đình căng thẳng. Sau một thời gian một mình vật lộn với cảm giác bất lực, ông đã chia sẻ với vợ cảm giác thật của mình và nhận được sự thấu hiểu và cảm thông từ người vợ.

Trong đời thường, bản thân mình quan sát thấy trong suốt thời gian dịch bệnh hoành hành, hầu như ai trong chúng ta cũng có những lúc phải trải qua sự căng thẳng, lo âu, buồn bực…Mình khuyến khích các bạn hãy chia sẻ với người khác về cảm xúc thật của mình. Hãy chia sẻ với đội ngũ chuyên nghiệp như bác sĩ tâm lý, Mentor, Coach, hay đơn giản là chia sẻ với người thân, bè bạn, thậm chí là đồng nghiệp và sếp trực tiếp về những khó khăn tinh thần mà bạn đang gặp phải. Nói ra được những cảm xúc tiêu cực có thể sẽ giúp bạn cảm thấy nhẹ nhõm hơn vì có người lắng nghe và cảm thông với bạn. Cũng bởi vì bạn chia sẻ với người khác nên rất có thể bạn cũng là người mà người khác tìm đến để chia sẻ. Cảm giác lắng nghe người khác và giúp họ bình tâm có lẽ cũng là một phương thuốc tinh thần giúp chính bạn cảm thấy mình có ích với người khác.

Trong bối cảnh mọi thứ thay đổi quá nhanh như hiện nay, cùng với sự đe doạ của dịch bệnh, sức khoẻ tinh thần thực sự cần được coi trọng, trong gia đình, trong công sở và trong trường học. Mỗi khi bạn cảm thấy những cảm xúc tiêu cực ập đến, hãy dũng cảm chia sẻ với người khác bạn nhé. Bạn có thể nói ra hoặc viết xuống những cảm xúc của mình. Mình tin gánh nặng bạn đang mang có thể sẽ nhẹ nhõm hơn. Chỉ cần bạn hãy chia sẻ với người khác!

Trò chuyện với anh Nguyễn Thanh Sơn – Chủ tịch MVV Group về Lãnh đạo chuyển đổi

Coach Dương Thuý Quỳnh — Wed, 27 Oct 2021 15:42:21 +0000

Anh Nguyễn Thanh Sơn đã chia sẻ về lãnh đạo chuyển đổi và lãnh đạo học tập. Theo anh Sơn, một người lãnh đạo là một người có tầm nhìn xa, có sự kỷ luật để thực hiện các công việc hàng ngày để đạt được mục tiêu đã đề ra và liên tục học tập. Bên cạnh đó anh Sơn nhấn mạnh thêm rằng, “để chuẩn bị cho tương lai, tốt hơn hết là phải chuẩn bị từ bây giờ”. Có lẽ với tầm nhìn xa và có kế hoạch đó khiến anh Sơn trở thành một chuyên gia truyền thông, một nhà tư vấn và một nhà đầu tư thành công.

Trò chuyện với Coach Dung Đặng về hành trình làm Coach và sự trọn vẹn với nghề

Coach Dương Thuý Quỳnh — Wed, 27 Oct 2021 15:37:13 +0000

Nội dung: Trong buổi trò chuyện ấm áp với Coach Quỳnh, Coach Dung Đặng đã trải lòng về hành trình trở thành Coach và hiện nay là một trong các Coach toàn thời gian thành công nhất trong cộng đồng các Coach tại Hà Nội. Với nền tảng của một người làm về quản trị nhân sự, Coach Dung Đặng có những lợi thế nhất định khi làm nghề Coach. Tuy nhiên, nền tảng này là chưa đủ, như Coach Dung chia sẻ. Chị luôn tiếp tục học hỏi và cam kết mạnh mẽ với nghề, không chỉ là nền tảng sẵn có, mà còn là một người coach có tâm như chị luôn tâm niệm về nghề.

Trò chuyện với chị Vân Anh – CEO VinFast tại Mỹ

Coach Dương Thuý Quỳnh — Tue, 21 Sep 2021 01:54:40 +0000

Trong bài phỏng vấn chị Vân Anh, cựu Giám đốc Điều hành Navigos Search và hiện đang là CEO VinFast tại Mỹ, đã hé lộ những góc nhìn khác về người phụ nữ tài ba này. Quan điểm về lãnh đạo của chị rất thẳng thắn và rõ ràng: “Trừ phi họ không muốn, còn thì mình phải hỗ trợ họ hết sức”. Chị Vân Anh nói thêm. Bên cạnh đó, việc chị chọn đúng người mentor, người coach cũng là một trong những yếu tố giúp chị tiếp tục thành công.

Ở một góc nhìn khác, chị Vân Anh cũng chia sẻ về sự chiêm nghiệm của bản thân sau khi trải qua những thăng trầm trong sự nghiệp. Chị cũng thừa nhận cũng có mắc những sai lầm trong tuyển người và giữ chân người giỏi.

Trong một chương mới của sự nghiệp, chị tự nhận mới chỉ đang là “sinh viên” và đang phải học rất nhiều điều trong một thị trường lớn nhất thế giới. Sẽ có rất nhiều thử thách, sẽ có rất nhiều khó khăn, nhưng chị Vân Anh chia sẻ rằng, sẽ luôn cần có góc nhìn tích cực, hướng về phía trước và cống hiến hết sức mình. Chị sẽ tiếp tục “dấn thân” để tiếp tục tạo ra những thành công mới.

Trò chuyện cùng Vân Anh – Life Coaching Việt Nam (LCV)

Coach Dương Thuý Quỳnh — Sat, 18 Sep 2021 08:30:43 +0000

Vân Anh, hiện là chuyên gia khai vấn tại Life Coaching Việt Nam (LCV), đã đến với coaching từ năm 2012 và năm 2014 thì chính thức trở thành Chuyên gia Khai vấn cấp độ PCC theo tiêu chuẩn của ICF. Trở thành chuyên gia khai vấn khi thị trường còn quá mới, Vân Anh đã thực sự dấn thân và tạo ra được uy tín trên thị trường.

Vân Anh chia sẻ rằng, sự chuyển hoá từ bên trong của cô đã khiến cô trở thành một người như hôm nay. Cách cô coach hay cách cô sống có sự đồng điệu. Trường hợp của Vân Anh cũng rất thú vị khi cô và người bạn đời cũng đều là coach và từ đó cuộc sống cô tạo ra cũng rất nhiều góc nhìn và đa dạng.

Vân Anh cũng chia sẻ về tiềm năng phát triển của thị trường khai vấn. Cô cho rằng, đây vẫn là đại dương xanh và coaching tại Việt Nam vẫn chỉ là ở giai đoạn đầu của sự phát triển.

Vẻ đẹp của Khai vấn

Coach Dương Thuý Quỳnh — Mon, 30 Aug 2021 04:40:28 +0000

Thật may mắn cho những ai đã có trải nghiệm đúng nghĩa với khai vấn! Người được khai vấn, nếu thực lòng muốn thay đổi bản thân, chắc chắn sẽ tạo ra được một cuộc sống và công việc rất nhiều ý nghĩa và đáng sống. Người khai vấn, nếu hội tụ được các phẩm chất của trí tuệ và tâm hồn, chắc chắn sẽ tạo ra được những thay đổi bước ngoặt tích cực cho cuộc đời của người được khai vấn.

Vừa là người khai vấn và người được khai vấn, mình nhận ra được nhiều vẻ đẹp mà khai vấn có thể đem lại.

Vẻ đẹp của việc “nhìn người để soi lại mình”

Trong một phiên khai vấn, người Coach luôn nhìn thấy được khả năng, năng lực và cơ hội của người Coachee. Và cùng với nó, người Coach học được rất nhiều từ họ. Đó có thể là vẻ đẹp của một sự nỗ lực không ngừng nghỉ để đạt được mục tiêu trong cuộc sống. Đó có thể là vẻ đẹp của một tâm hồn không chỉ nghĩ cho riêng mình và còn cho người khác. Đó là vẻ đẹp của việc “dấn thân” làm khác đi những điều mình vẫn làm để đem lại được kết quả tốt hơn.

Coach quan sát được tất cả những điều đó. Coach sẽ nhìn vào tấm gương của coachee để soi lại mình và từ đó biết rằng bản thân mình sẽ luôn cần nỗ lực hơn nữa để có thể trở thành phiên bản tốt hơn và tốt nhất của chính mình.

Vẻ đẹp của sự tĩnh lặng

Ai làm coach cũng hiểu rằng trong một phiên coach, người Coach phải tuyệt đối tôn trọng khoảnh khắc tĩnh lặng của người Coachee. Mình nhìn thấy khoảnh khắc tĩnh lặng này thật đẹp đẽ. Nó đẹp vì sự tĩnh lặng cho phép coachee suy ngẫm và chiêm nghiệm. Sự tĩnh lặng này có thể nhẹ tựa lông hồng với những ký ức vui tươi. Ngược lại, sự tĩnh lặng này có thể là “sức nặng ngàn cân” khi ẩn chứa sự nuối tiếc, sự thất vọng, sự tổn thương…Sự tĩnh lặng thúc đẩy coachee chấp nhận hiện thực và từ đó thoát ra bằng sự quyết tâm, sự cam kết chuyển đổi trong tương lai.

Vẻ đẹp của sự lắng nghe từ tâm

Nếu như sự tĩnh lặng cho phép Coachee lắng đọng thì sự lắng nghe từ tâm cho phép Coach được thả lỏng tâm trí và đón nhận thông tin đúng như nó vốn là. Không phán xét, không giả định, không suy diễn… chỉ đơn giản là nghe. Nghe để hiểu, nghe để đồng cảm, nghe để “nhìn” thấy những điều Coachee không nói ra. Vẻ đẹp của sự lắng nghe từ tâm còn nằm ở chỗ Coachee đồng ý chia sẻ câu chuyện của mình cho Coach. Vẻ đẹp đó nằm ở sự tin cậy, sự hy vọng, sự yên tâm…mà Coachee dành cho Coach.

Vỹ thanh

Có bạn đã nói với mình rằng, khai vấn chỉ đơn thuần là một kỹ năng, không hơn không kém. Mình vừa có điểm đồng tình vừa nghĩ khác. Đồng ý khai vấn là một kỹ năng mà bạn có thể học với rất nhiều công cụ hỗ trợ. Điểm khác là bạn có sẵn sàng sống với tinh thần “khai vấn” không? Tinh thần đó phản chiếu cuộc sống thực của bạn. Bạn sẽ không thể trở thành người khai vấn chuyên giúp người khác suy nghĩ tích cực mà thực tế cuộc sống bạn lại luôn bi quan, chán nản. Bạn sẽ không thể lắng nghe từ tâm nếu ngoài đời bạn chuyên áp đặt cái tôi của mình lên người khác. Bạn sẽ không thể hỏi những câu hỏi mạnh mẽ nếu trong đầu bạn chỉ chực chờ nhảy ra các giải pháp mà bạn cho rằng bạn mới là người biết rõ nhất…

Với mình, vẻ đẹp của khai vấn chính là vẻ đẹp của cuộc sống. Đó là vẻ đẹp của sự thôi thúc tiến bộ trong nhận thức và hành động. Và trên tất cả, đó là vẻ đẹp của niềm tin vào chính mình và với người khác. Khi có niềm tin với nhau, mọi cơ hội đều có thể mở ra, mọi cuộc đời đều đem đến rất nhiều giá trị, cho chính họ và cho những người khác.

Đó là điều mình tin yêu vào các giá trị của khai vấn và đang nỗ lực mỗi ngày để sống với tinh thần khai vấn. Mình tin các đồng nghiệp Coach của mình đã, đang và sẽ luôn nhìn thấy các vẻ đẹp của khai vấn từ góc nhìn của họ. Thật hạnh phúc vì mình được là một phần trong cộng đồng sống tích cực, yêu cuộc sống và yêu vẻ đẹp của khai vấn!

Lãnh đạo trong vai trò là Coach

Coach Dương Thuý Quỳnh — Sat, 07 Aug 2021 03:01:03 +0000

Manager as a Coach – Từ “ánh đèn sân khấu” đến “sau cánh gà”

Dương Thúy Quỳnh

Chắc bạn đọc của mình sẽ không cảm thấy quá xa lạ với khái niệm “manager as a coach” – ngưởi quản lý đóng vai trò là coach. Đâu đó tại Việt Nam ít nhiều cũng đã lác đác có tổ chức đưa coaching vào nội bộ. Mình nghe nói VNG là tổ chức rất mạnh về coach nội bộ. Mình thực lòng rất muốn tìm hiểu cách họ đang làm như thế nào và lý do họ thành công. Trên thế giới, các ví dụ thành công có thể nhắc đến hãng dược nổi tiếng GSK, khi họ đo lường được ROI (tỷ suất hoàn vốn) là 66 triệu USD thông qua coaching. Mình không rõ công thức họ tính, nhưng trong báo cáo của ICF năm 2016 thì GSK tính ra được con số này dựa vào số tiền đầu tư cho coaching, doanh thu họ kiếm được nếu giữ chân được nhân tài, và doanh thu họ sẽ mất nếu nhân tài rời khỏi công ty. Như vậy, giá trị tử coaching không còn là mang tính “định tính”, mà nó thực sự “xộc thẳng” vào bảng bottom line của một tổ chức, nơi các con số liên quan đến lời, lãi, tỷ lệ tăng trưởng chiếm thế độc tôn.

ROI trong coaching, trông vậy mà không phải vậy

Việc tính toán ra được ROI trong coaching, hóa ra lại gắn chặt vào con người. Một trong những cách đưa coaching vào nội bộ và từ đó xây dựng được văn hóa coaching, đến từ việc các nhà quản lý đóng vai trò là coach. Họ có thể đến từ nhiều phòng ban khác nhau, nhiều vị trí khác nhau, và niềm yêu thích dành cho coaching cũng hoàn toàn khác nhau. Theo quan sát của mình, tại Hà Nội, những công ty đầu tư vào việc đào tạo nhà quản lý có kỹ năng khai vấn là rất ít, chưa kể vị trí coach nội bộ toàn thời gian là vô cùng hiếm. Trong các công cụ phát triển con người trong một tổ chức, như đào tạo, cố vấn, tư vấn, mình thấy khai vấn rất kén người. Nếu như đào tạo, cố vấn, tư vấn đòi hỏi nhà quản lý phải có kinh nghiệm dầy dạn trong những lĩnh vực cụ thể đồng thời họ luôn đóng vai trò là “người cho đi” những gì mà họ có liên quan đến lĩnh vực của họ. Việc được mời đào tạo, tư vấn, cố vấn sẽ khiến cho tâm lý của những người này luôn ở trạng thái “viên mãn” (well-being) khi thấy mình là “người quan trọng”.

Ngược lại, nếu người coach thể hiện mình là người giỏi nhất trong phiên khai vấn, họ là một kẻ thất bại. Họ sẽ tiếp tục thất bại nếu là người đưa ra các tư vấn cho người được coach sẽ cần phải làm điều X hay không làm điều Y. Họ sẽ luôn là người thất bại khi nhảy vào giải quyết các vấn đề mà người được coach đang gặp phải với một sự “tự hào ngầm” không hề nhẹ.

“Manager as a Coach” – Từ “ánh đèn sân khấu” đến hậu trường “sau cánh gà”

Những điều thất bại của một người coach như đã nhắc tới ở trên, người quản lý có mắc phải không? Dạ thưa, có. Trong khuôn khổ của chia sẻ này, mình không nhắc đến những vai trò khác của người quản lý với nhiều chiếc mũ khác nhau. Họ có thể hướng dẫn, khuyên bảo, cầm tay chỉ việc, hay thậm chí làm hộ nhân viên…Mình chỉ muốn chia sẻ ở góc nhìn “manager as a coach” khi quản lý trong vai trò là coach.

Một người quản lý trong vai trò là coach sẽ cần phải là người như thế nào? Điều đầu tiên là họ sẽ cần chấm dứt các cuộc hội thoại “tra vấn” với nhân viên của mình, bằng hàng loạt các câu hỏi “Tại sao”. Họ sẽ cần chấp nhận cân bằng giữa cái tôi rất lớn với việc thực lòng muốn nhân viên phát triển dựa trên sự thay đổi về nhận thức, thái độ và hành vi. Họ sẽ cần kiên nhẫn và khiêm nhường trong mỗi phiên coach với nhân viên, cho dù đó có thể chỉ là 1 phút coaching khi gặp nhau tại pantry, hay sử dụng kỹ năng coaching trong phiên họp hoặc là cả một phiên coach chính thức 30 phút trong buổi đánh giá hiệu suất làm việc. Và họ sẽ cần chấp nhận lùi lại phía sau để tạo ra một không gian an toàn cho nhân viên của mình được chia sẻ suy nghĩ và cảm xúc để từ đó xây dựng, cải thiện hoặc thúc đẩy mạnh mẽ hơn niềm tin giữa người quản lý và nhân viên.

Như vậy, người quản lý trong vai trò là coach, sẽ chấp nhận việc không còn là nhân vật chính trên “ánh đèn sân khấu” vốn có một sức hấp dẫn mãnh liệt khi họ được phô diễn năng lực của mình và được ca ngợi như khi làm nhà đào tạo, cố vấn hay tư vấn. Người quản lý làm tốt vai trò khai vấn, nhân viên của họ chưa biết có thành công lớn lao gì hay không, nhưng ít nhất, người nhân viên cảm thấy họ được lắng nghe và thấu hiểu. Người quản lý làm không tốt trong vai trò khai vấn, nhân viên của họ sẽ có thể bị mất đi một cơ hội tốt để nhận diện được bản thân mình và thay đổi nhận thức để tiến bộ.

Từ “best” đến “bad” hay ngược lại, sẽ là một ranh giới mong manh cho người quản lý trong vai trò là coach. Can đảm vượt qua được mong muốn đứng mãi trên sân khấu trong vai trò là diễn viên chính, người quản lý sẽ đàng hoàng bước chân vào lãnh địa của khai vấn trong tâm thế của một người tiếp tục “cho đi” nhưng khiêm nhường hơn và lan tỏa giá trị nhiều hơn trong nhiệm vụ dẫn dắt đội ngũ đến thành công.

Coaching vừa mới xuất hiện đã mang “tiếng oan”

Coach Dương Thuý Quỳnh — Sat, 07 Aug 2021 02:56:05 +0000

Coaching vừa mới xuất hiện đã mang “tiếng oan” – Các coach cần kiểm điểm lại chính mình

Dương Thúy Quỳnh

Nghề Coach (Khai vấn) lần đầu tiên xuất hiện một cách công khai tại Việt Nam trên báo Thanh niên số ra ngày 23/4/2016 (https://thanhnien.vn/gioi-tre/khai-van-nghe-moi-la-o-viet-nam-694923.html) và xuất hiện thêm một lần nữa cũng trên báo này ngày 17/12/2018 (https://thanhnien.vn/giao-duc/khai-van-nghe-co-thu-nhap-hap-dan-1034277.html). Mặc dù hiếm khi xuất hiện trên các báo chính thống, nhưng coach lại xuất hiện trên rất nhiều tại các trang mạng xã hội. Trên thế giới, coaching là một nghề đang phát triển siêu nhanh, đặc biệt tại Mỹ và Canada. Theo số liệu của IBSWorld, một công ty chuyên cung cấp các báo cáo theo ngành có trụ sở chính tại Úc, đã đưa ra con số doanh thu đến từ ngành Khai vấn trên toàn cầu là 15 tỷ USD năm 2019. So với năm 2015, doanh thu ngành này mới là 2,356 tỷ (số liệu từ Liên đoàn Khai vấn Quốc tế – ICF).

Đã mới lại còn bị mang tiếng “oan”

Những người đã được đào tạo bài bản về nghề Coach, nhất là Coach theo tiêu chuẩn của ICF đều hiểu rất rõ sự khác biệt giữa coaching (khai vấn) với mentoring (cố vấn), tư vấn (consulting), đào tạo (training) và trị liệu (therapy). Nói một cách ngắn gọn, theo định nghĩa của ICF, “Chuyên gia khai vấn là người đối tác của khách hàng, cùng với họ đồng sáng tạo các giải pháp mà qua đó, khách hàng có thể được truyền cảm hứng để tối đa hóa các tiềm năng của họ cả về mặt cá nhân và công việc, điều rất cần trong một môi trường đầy phức tạp và không chắc chắn như hiện nay”. Còn các công cụ khác đã đề cập ở trên đều có thể đưa ra lời khuyên, tư vấn, đề xuất, cung cấp thông tin, giảng dạy và thậm chí còn kê cả đơn thuốc trong trường hợp khách hàng cần trị liệu.

Một trong những điều mà các Coach thấy khổ tâm ít nhiều, đó là nghề này thi thoảng còn bị nhầm là “bán hàng đa cấp”. Có Coach còn chia sẻ tình huống cười ra nước mắt khi có khách hàng hỏi: “Thế chị hoạt động theo môn phái nào?”. Thậm chí có những khách hàng trong nội bộ của mình, khi được lãnh đạo cử tham gia vào chương trình coaching dành cho các lãnh đạo trẻ, bạn ấy còn có thái độ rất e dè và hoài nghi. Đến khi vỡ vạc ra sau khi coach thì mới thú thật là trước đó bạn đã có trải nghiệm tồi tệ với một người bạn tự nhận mình là coach, và sau đó mời chào bạn tham gia vào các hoạt động kinh doanh không minh bạch. Bên cạnh đó, mình

quan sát thấy còn có rất nhiều người đang làm trong các doanh nghiệp vẫn bị nhầm khai vấn là tư vấn.

Không chỉ bị nhầm và mang tiếng oan là “đa cấp”, coach còn đôi khi bị “dè bỉu” thậm tệ. Kiểu như, “Ôi giời, thời gian đâu mà ngồi nghe mấy câu hỏi lung tung, mất thời gian”. Thậm chí có lãnh đạo cũ của mình sau khi mình hẹn cà phê còn bảo “Em đừng lôi chị ra để coach nhé. Chị là không có “cốt kiếc” gì đâu đấy”…

Các coach cần tự kiểm điểm lại chính mình!

Chặng đường gần hai năm của mình với coach cho mình được cảm nhận nhiều giá trị của nghề này. Nhưng đồng thời mình hiểu rất rõ rằng, coach không phải là một thứ gì đó “phép màu” mà một số trainer hay thậm chí các coach tự khoác lên cho mình cái áo “phép thuật”. Coaching chỉ là một trong các công cụ chuyên nghiệp để phát triển con người, bên cạnh các công cụ khác như đào tạo, cố vấn, tư vấn…Coach tồn tại hòa thuận với các công cụ trên và bổ sung cho nhau để tạo ra được các giải pháp hiệu quả nhất cho việc phát triển con người, đặc biệt trong các doanh nghiệp.

Việc coach bị hiểu sai, hiểu nhầm và đôi khi bị đánh giá thấp không phải không có lỗi từ các coach. Ở góc độ của mình, mình cho rằng nhiều người học coach bài bản lại chưa truyền tải được đầy đủ những tiêu chí của một người làm coach. Hoặc, mới chỉ học 1 vài khóa học online với chi phí rất thấp (kiểu 9,9 đô la) là đã tự nhận mình là coach và đi “cứu thế giới”. Hoặc khi được học NLP (ngôn ngữ lập trình tư duy), vốn là một phần rất hay trong việc đào tạo coach để giúp họ hiểu và giao tiếp với khách hàng tốt hơn, thì lại biến tướng thành “đa cấp” và nhìn đâu cũng thấy phải “chữa lành từ tiềm thức”….

Chính vì vậy theo quan điểm của mình, nhiệm vụ của các coach trước khi tự nhận mình là coach, phải được đào tạo bài bản từ những chương trình được cấp chứng nhận có uy tín trên thế giới. Kèm theo đó, các coach sớm muộn cũng rất nên thi lấy chứng chỉ nghề nghiệp. Khi thi lấy chứng chỉ, các coach đã phải tự cam kết theo đuổi và tuân thủ những tiêu chí khắt khe của nghề. Những tiêu chí này là thước đo năng lực và đạo đức của người làm nghề, giống như bác sĩ phải có lời thề “Hippocrates” thì mới hành nghề được. Sự tự tôn về nghề nghiệp cũng như về danh dự của nghề thực sự rất cần được các coach thấm nhuần và thực hiện, trước khi có thể bước ra để giúp đỡ người khác.

Vĩ thanh

Từ ngày học coach và làm coach, mình thấy vui lắm. Vui vì bản thân có những bước chuyển đổi mạnh mẽ và thấy cuộc sống thật ý nghĩa. Bên cạnh đó, mình vui vì mình được tham gia vào các cộng đồng của nghề Coach tại Việt Nam, như Hanoi Coach Club (HCC), WeCoach…. Mình thấy nhiều anh chị yêu nghề, ham học và luôn muốn được giúp đỡ người khác. Chính vì muốn giúp đỡ người khác nên các coach cũng sẽ cần “đóng cửa bảo nhau”, dặn nhau luôn giữ lửa cho nghề, tự chỉnh mình trước khi giúp người khác chỉnh họ. Với tinh thần như vậy, mình rất tin một ngày không xa, ngành khai vấn tại Việt Nam sẽ đàng hoàng đóng góp vào doanh thu cùng với các ngành coach khác trên thế giới và sớm sẽ có hiệp hội công nhận ngành này tại Việt Nam. Các Coach ơi, say Yes!